Jabetza intelektuala
Irudien analisia eta ebidentzien dokumentazioa, obra grafikoen eta ikus-entzunezkoen egiletza eta erabilera aztertzeko.
Jabetza intelektuala
Vivimos en un mundo cada vez más conectado, donde el acceso a contenidos audiovisuales ha mejorado enormemente, pero a pesar de las grandes ventajas que eso supone las tecnologías de la información nos han traído también toda una serie de desventajas para los creadores de contenido. La democratización de tecnologías de edición permite de forma cada vez más sencillas el robo y uso ilícito de contenido sin la debida cesión de derechos, además del constante daño contra los derechos morales de las obras alteradas sin permiso del autor. Todo esto ha provocado que los autores de obras audiovisual se encuentren indefensos a la hora de demostrar su autoría de sus trabajos y no puedan ejercer sus derechos ante tales abusos.
Para ayudar a solventar estos problemas, desde la AEICF ofrecemos la posibilidad de demostrar de forma científica las evidencias incontestables de la autoría de cualquier obra gráfica y audiovisual, aportando un informe pericial que exponga claramente el origen y autoría de la obra. Esta prueba pericial será de gran valor a la hora de formalizar una negociación o demanda con aquellos que hayan hecho un uso ilícito de obra.
La propiedad intelectual es el conjunto de derechos que corresponden a los autores de las obras y a otros titulares, ya sean, productores u organismos que gestionan estos derechos, respecto de las obras y prestaciones fruto de su creación.
Sobre el papel, todo está muy claro. ¿Y la realidad? Defender estos derechos (Real Decreto Legislativo 1/1996, de 12 de abril, Propiedad Intelectual) en una era completamente digital es cada vez más complejo para los autores. Me gusta anotar, ya que nos lo preguntan bastante, que cualquier obra se protege por esta Ley desde el momento de su misma creación, recibiendo los titulares la plena protección legal desde ese momento y sin que sea necesario el cumplimiento de ningún requisito extra. Pero el robo de imágenes o diseños es una constante hoy en día, tanto como copiar y pegar con un giro de muñeca.
Estamos protegidos por la Ley, sí. Pero hay que seguir demostrando el delito. La rapidez con la cual se distribuye estos archivos hace necesario nuevos métodos para capturar las evidencias que posteriormente nuestros peritos usarán en los informes. De nada sirve que la Ley ( Ley 3/2008, de 23 de diciembre) reconozca el derecho de artistas, fotógrafos y diseñadores a recibir réditos si estos no son capaces de mostrar las pruebas de estos delitos. Hoy en día, defender los derechos de los autores ha mejorado en gran medida con la Comisión de Propiedad Intelectual, del Ministerio de Educación, Cultura y Deporte, pero hay que seguir demostrando los delitos con eso, evidencias tangibles.
Espainiako legediak, zorionez, jabetza intelektualeko eskubideak babesteko zenbait mekanismo eskaintzen ditu, eta aukera dago administrazio-, zibil- eta/edo zigor-arloko ekintzak abiarazteko.
Horretarako, AEICF elkartean lehenik jabetza intelektualaren mota identifikatzea gomendatzen dugu. Jabetza intelektual mota batzuk daudenez, garrantzitsua da haien arteko aldeak ulertzea. Lapurtu denaren arabera zehaztuko dira zer eskubide dituzun eta gaiari nola heldu beharko diozun. Hauek dira gure elkartean lantzen ditugun jabetza intelektual motak:
- Egile-eskubideek babestutako materiala: adierazpen-euskarri ukigarri batean finkatutako jatorrizko materiala egile-eskubideen bidez babes daiteke. Erraz ulertuko dituzun lanen adibideak dira poemak, argazkiak, margolanak, softwarea eta musika… Digitala ala analogikoa? Berdin dio! AEICF elkartean gure espezialitatea softwarea, argazkiak eta obra plastikoa edo diseinu grafikoa dira, analogikoak (horma-irudiak, euskarri inprimatuak, kartelak, liburuak, etab.) zein digitalak (fitxategi digitalak).
- Marka erregistratuak: marka erregistratu bat produktu batzuen jatorria identifikatu eta beste batetik bereizten duen hitz, sinbolo, esaldi edo diseinua da. Zerbitzu-marka bat produktuen jatorria beharrean zerbitzuen jatorria identifikatzen duen marka erregistratua da.
Eta orain, zure egile-eskubideak defendatzeko unea da:
- Egile-eskubideek babestutako lana erreproduzitzea.
- Egile-eskubideek babestutako lana jendaurrean erakustea.
- Egile-eskubideek babestutako lanean oinarritutako «obra eratorriak» prestatzea;
- Egile-eskubideek babestutako lanaren kopiak jendeari banatzea, salmentaren bidez edo erakusteko baimenaren bidez.
Hori modu digitalean edo analogikoan egiteak ez du delitua aldatzen. Zuk marraztutako orri bat nahiz zure webguneko irudi bat hartzen badute, lapurtzen ari zaizkizu. Argi izan hori.
Nolanahi ere, eskubideen urraketa dokumentatu behar da beti. Eta hor dago auziaren muina. Ingurune digitalean, hori nahiko konplexua da nola egin ez badakizu. Horretarako, gure peritu tituludunek pantaila- eta webgune-kapturak egiten dituzte; horiek PDF batean ziurtatu eta zifratzen dira, AES eta RSA sinadura digitalen bidez (gako asimetrikoak eta zifratze-algoritmoak). Fitxategi horietan IP helbideak, zerbitzariak eta kasurako baliagarria izan daitekeen edozein datu sentikor jasotzen dira. Fitxategi mota horiek guztiz baliodunak dira arbitraje batean, epaiketa batean edo administrazio-prozedura batean ere. Zaintza-katea zorrotz errespetatzen da. Kontrako alderdiarekin eztabaida-prozesu betean bazaude, epaiketa batean baliodunak diren eta jaso izanaren agiri digitala duten e-mailak bidaltzen irakatsiko dizugu, edukia zifratze eta sinadura digitalaren bidez ziurtatzen baita.
Normalean, arbitraje edo bitartekaritza kasuetan txostenak, eta epaiketa kasuetan txosten perizialak, bi perituk sinatuko dituzte: ingeniari informatiko batek eta arte grafikoetako edo diseinuko teknikari batek, edo arlo horretan unibertsitate-titulua duen argazkilari batek. Horrela, aurkako alderdiak kontraesanean alega dezakeen edozein forma-akats estaltzen da. Kasu askotan, gure bezeroak lapurretaren ondorioz jasandako kalte-galerak baloratu beharko dira, eta estimazio hori txostenean jasoko da.
Ez itxaron gehiago zure eskubideak defendatzeko. Ez dira prozesu konplexuak, eta epaiketara eramaten diren kasuen proportzio handi batean arrakasta lortzen da. Gure eskubideen muga nagusia geu gara, delitu horiei ezjakintasunagatik edo utzikeriagatik jaramonik egiten ez diegunean, haserre pertsonalean geratu eta harago joaten ez garenean.